‘Doğu Akdeniz’ bildirisi: Türkiye ile birlikte güç arayabiliriz

Türkiye ile İtalya ortasında birincisi 2008’de İzmir’de, ikincisi 2012’de Roma’da düzenlenen hükümetler ortası tepe toplantısının üçüncüsü yarın Ankara’da yapılacak.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın konut sahipliğindeki tepe için İtalya Başbakanı Mario Draghi’nin, kabinesinden Dışişleri Bakanı Luigi Di Maio, İçişleri Bakanı Luciana Lamorgese, Savunma Bakanı Lorenzo Guerini, Ekonomik Kalkınma Bakanı Giancarlo Giorgetti ve güçten sorumlu Ekolojik Dönüşüm Bakanı Roberto Cingolani ile yarın Ankara’da olması bekleniyor.

3. Türkiye-İtalya Hükümetler Ortası Tepe’de, karşılıklı ticaret hacmi 23 milyar doları bulan iki ülke münasebetlerinin siyasi ve ekonomik boyutlarıyla ele alınmasının yanı sıra Ukrayna savaşı, savaşın yol açtığı güç ve besin krizi, sistemsiz göç ve Libya üzere memleketler arası alanlarda öne çıkan mevzuların görüşülmesi bekleniyor.

G7, Avrupa Birliği Önderler Doruğu ve NATO Doruğu’nun çabucak ardından gerçekleşecek Türkiye-İtalya tepesi öncesinde, iki ülke alakalarını yakından takip eden uzman isimler, AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

ZİRVE TOPLANTILARININ YAPILMASINA ÖNCÜLÜK EDEN İSİM: MARSİLİ

İtalya’nın 2004-2010 yıllarında Ankara Büyükelçisi olarak misyon yapan ve o periyot iki ülke ortasında tepe toplantılarının başlamasında öncü rol oynayan Carlo Marsili, “Kasım 2008’de İzmir’de birinci İtalyan-Türk hükümetler ortası tepenin düzenleyicisi olduğum için memnunum. O devir Silvio Berlusconi hükümeti vardı ve İtalyan hükümetinin yarısı bu tepe için gelmişti.” dedi.

Marsili, o devir bu tepeyi her yıl devam ettirme dileği olduğunu fakat bu halde gelişmediğini belirterek “Şimdi üçüncüsünün arifesindeyiz. Çok kıymetli bir tepe. Zira Türk-İtalyan münasebetleri çabucak hemen her alanda tekrar başlamalı bu dorukla. Tıpkı vakitte bu tepe, çabucak Madrid’deki NATO Doruğu sonrasında gerçekleşmesi sebebiyle bir fırsat teşkil ediyor.” diye konuştu.

Türkiye-İtalya ilgilerinde genel gidişatın iki taraf için de her vakit verimli olduğunun altını çizen Marsili, “Özellikle iktisat alanında, büyük gayelere ulaşma gayesi vardır ki ikili dış ticaret hacmi 22-23 milyar dolar düzeylerinde şu anda. Bunun daima daha da büyümesinden konuşulur. Bununla bir arada Türkiye’de yatırım yapan İtalyan firmaların sayısı artarken, birebir formda İtalya’da da Türk girişimcilerin sayısı artmaktadır.” sözlerini kullandı.

LİBYA VE GÜÇ KONULARI

Emekli Büyükelçi, bunların dışında iki ülkenin birlikte ele alması gereken birtakım siyasi mevzular olduğunu lisana getirerek “Libya üzere. Libya’da Türkiye de İtalya da birebir hükümeti, Trablus’u destekliyor, Libya’daki durum son derece bilinmeyen ve bloke olmuş vaziyette. Bir halde bu blokajın kaldırılması gerekecek. Türkiye ve İtalya’nın, bu mevzuda çok şey yapabileceğine inanıyorum ki Türkiye’nin güçlü bir mevcudiyeti de bulunuyor şu anda.” halinde konuştu.

İtalya ve Türkiye’nin çıkarlarının büyük ölçüde Doğu Akdeniz’e odaklandığını lisana getiren Marsili, burada güç bölümünde arama faaliyetlerini düzenlemenin kelam konusu olduğunu, burada herkese yer olduğunu, münasebetiyle Türkiye ve İtalya’nın güç aramada iş birliği yapabileceğini lakin Kıbrıs meselesinin bu noktada bir yük olduğunu kaydetti.

Marsili, şöyle devam etti:

“NATO Doruğu çerçevesinde bulunduğum Madrid’de de açık halde söylediğim üzere, Kıbrıs sorunu yalnızca orada iki başka hâkim devlet olduğu unsurunun kabulüyle çözülebilir. Kıbrıs’ın birleşmesine dair her türlü müzakere süreci, iki başka hâkim varlığın tanınmasından başlamalıdır. Bu halde mutabakat olabilir. Ya bu yapılır ya da aksi takdirde, Kıbrıs sorunu AB ile bağlantılarda ve Akdeniz’e dair süreçte her vakit bir yük olmayı sürdürecektir. Bu da önemli bir yanılgı olur.”

Türkiye ile İtalya bağlantılarında düğümlenmiş üzere gözüken bahislerin aslında başka AB üyelerini içine alan sorunlar olduğunu vurgulayan Marsili, şunları kaydetti:

“Çözüm için çalışılmaya devam edilmeli. İkili seviyede hangi bahiste daha çok sonuç alınabilir? Bu doğal ki Libya olabilir. Libya’da Türkiye’nin büyük çıkarları ve askeri varlığı var fakat İtalya için de büyük kıymet taşıyan bir ülkeden bahsediyoruz. Libya çabucak karşımızda, her vakit ayrıcalıklı bir bağlantıya sahip olduğumuz ülke. Savunulması gereken büyük çıkarlar kelam konusu. Libya konusunda hem Türkiye’nin hem İtalya’nın emsal siyasetler izlediği düşünülürse bu çıkarlar, birlikte kıymetlendirilebilir, ortak mutabakatlar olabilir.”

İTALYAN AKADEMİSYEN GİANNOTTA

Uzun yıllar Türkiye’de yaşayan ve farklı üniversitelerde öğretim üyesi olarak misyon yapan Valeria Giannotta da 10 yıl ortadan sonra Türkiye-İtalya tepesinin düzenlenmesine ait, “Bu tepeyi 10 yıl bekledik fakat bunda bir kasıt olmadığını düşünüyorum zira diplomatik, siyasi ve toplum seviyesinde, Türkiye ve İtalya, her vakit çok güçlü ve çok müspet ikili ilgilere sahip olageldi.” dedi.

Zirveler ortasında bu kadar müddet geçmesinin bir nedeninin de İtalyan siyasetinde bu müddette pek çok farklı hükümetin misyon yapması münasebetiyle dalgalı bir seyrin ortaya çıkması olduğunu anlatan Giannotta, “Ankara’daki ortam son derece olumlu. İtalyan heyeti, büyük heyecanla bekleniyor. Türkiye ile İtalya ortasında çok fazla bir sorun olmadığını biliyoruz. Ekonomik ve siyasi açılardan iki ülke de tıpkı noktada. İki ülke ortasında hakikaten bir sürtüşme konusu yok. Genel açıdan Draghi’nin açıklaması sonrasında maalesef geçen yıl yaşanan kriz de aşılmış üzere görünüyor. O da geçmişte kaldı.” diye konuştu.

“ZİRVEDE LİBYA, DOĞU AKDENİZ VE GÜÇ SICAK KONULAR”

Zirvede öne çıkacak hususların neler olacağı sorusuna Giannotta, “Libya, Doğu Akdeniz, güç sıcak hususlardan. Bugünlerde tüm Avrupa ülkeleri güç kaynaklarını çeşitlendirmeye çalışıyor. Türkiye güç hub’ı rolü oynuyor. Değerli bir güç koridoru.” cevabını verdi.

Giannotta, gücün haricinde savunma ve güvenlik mevzularının da doruğun gündeminde olacağını belirterek “İtalya ve Türkiye, Akdeniz havzasında tıpkı tehditlerle karşı karşıya. Göç konusu, terör, insan kaçakçılığı, uyuşturucu kaçakçılığı üzere. Ekonomik seviyede esasen bir sorun olmadığını biliyoruz. İkili ticaret hacmi 23 milyar doların üzerinde ve ortak gaye bunu 30 milyar dolara çıkartmak. Türkiye’de 1500’den fazla İtalyan şirketi faaliyet gösteriyor ve CESPI’nin anketine nazaran İtalyan iş insanları son derece mutlular bu yatırımlardan.” biçiminde konuştu.

Türkiye’nin üçüncü ülkelere yatırım konusunda bir nevi irtibat koridoru üzere olduğunu anlatan Valeria Giannotta, “Bu hem pozisyonu hem iş hem de etrafı prestijiyle bu türlü. Hasebiyle gerçekleşecek bu tepenin genel havasını son derece olumlu buluyorum. Çok şaşırtan bir şeyle karşılaşmayacağız.” tabirlerini kullandı.

KAYNAK: AA

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.